Wat te doen bij een langdurige stroomstoring

Het eerste uur

Haal eerst even adem. In het komende uur is bijna niets dringend, en het weinige dat dat wel is kan met de zaklamp van uw telefoon.

Kijk eerst naar buiten. Brandt bij de buren het licht, dan zit de storing in uw eigen huis en is de meterkast een blik waard. Is de hele straat donker, dan is het het net, en daar werkt al iemand aan.

• Zet alles uit dat warmte trok toen de stroom wegviel: oven, kookplaat, kachel, strijkijzer. De stroom komt in één keer terug, en hij komt terug als niemand kijkt.
• Laat één lamp aan staan, zodat u merkt wanneer hij er weer is.
• Houd koelkast en vriezer vanaf nu dicht. Elke keer openen kost ongeveer tien minuten kou.
• Meld de storing bij de netbeheerder, niet bij uw energieleverancier. Het nummer staat op de rekening. Schrijf het nu op papier, want opzoeken vraagt precies het ding dat uit staat.

Licht dat niet uw telefoon is

Een telefoon die als zaklamp dient is morgenvroeg geen telefoon meer. Eén goedkope zaklamp per persoon, op een plek die iedereen ook in het donker vindt, lost dit voor jaren op.

Kaarsen zijn een echte lichtbron en een echte oorzaak van woningbranden, en dat tweede risico stijgt in het donker met vermoeide mensen. Gebruikt u ze, gebruik dan houders die niet kunnen omvallen, houd ze weg bij alles wat zacht is, en blaas ze uit voordat iemand gaat slapen.

Warm blijven zonder verwarming

Een goed geïsoleerd huis verliest langzaam warmte. De eerste nacht is daarom meestal prima en de tweede niet meer. Warmte houden is makkelijker dan warmte maken.

• Doe de deuren dicht van kamers die niemand gebruikt, en trek de gordijnen dicht zodra het donker wordt.
• Ga met iedereen in één kamer zitten. Mensen warmen een kleine ruimte snel op.
• Laagjes en een muts binnenshuis doen meer dan welke enkele deken ook. Wol of fleece op de huid, geen katoen.
• Zet nooit een barbecue, campingbrander, aggregaat of petroleumkachel binnen of in een aangebouwde garage aan. Koolmonoxide ruikt naar niets, en daaraan overlijden mensen bij een stroomstoring, niet aan de kou.

De koelkast, de vriezer en eten zonder koken

Een dichte koelkast houdt eten ongeveer 4 uur veilig. Een volle vriezer houdt het zo'n 48 uur vol, een halfvolle ongeveer 24. Dat zijn de cijfers die nationale voedselveiligheidsinstanties publiceren, en ze gelden alleen met de deur dicht.

Zet een klok aan zodra de stroom uitvalt, op uw telefoon of op papier. De vraag "waren dat nu vier uur of negen?" is wat een vriezer in een vuilniszak verandert.

Eet eerst de koelkast leeg, dan de vriezer, en de voorraadkast als laatste. Wat u vanavond toch had gekookt is het waard om nu te koken, zolang u nog gas hebt of een veilige manier buiten.

Water

Het kraanwater blijft bij een stroomstoring meestal gewoon lopen, omdat de meeste netten hun druk zonder stroom houden. Gegarandeerd is dat niet, en daarom bestaat er überhaupt een officiële voorraadhoeveelheid: 3 liter per persoon per dag.

Wij rekenen met 4 liter per persoon per dag, en het waarom hoort erbij. Meer water bewaren dan nodig kost schapruimte. Minder bewaren loopt niet zachtjes af.

Woont u in een flat: de pomp die water boven ongeveer de zesde verdieping brengt werkt meestal op stroom. Boven die hoogte geldt dat de kraan droogvalt zodra de stroom wegvalt.

Telefoon, en hoe u iets te horen krijgt

Zendmasten hebben accu’s, en die gaan uren mee, geen dagen. Reken erop dat het netwerk de eerste nacht dunner wordt en de tweede onbetrouwbaar is.

NL-Alert is het officiële waarschuwingskanaal. Het bereikt uit zichzelf elke telefoon in het gebied, dus het enige dat u hoeft te doen is noodmeldingen aan laten staan in de instellingen.

Een radio op batterijen of met een slinger is het ene apparaat in huis dat blijft werken als al het andere stilstaat, en Denk Vooruit zendt daarover uit. Hij kost ongeveer evenveel als een afhaalmaaltijd en gaat tien jaar mee in een la.

Een opgeladen powerbank maakt van één telefoon de huistelefoon. Laad hem bij het verzetten van de klok, twee keer per jaar, dan is hij vol wanneer het uitmaakt.

Alles wat aan de stroom hangt en telt

Is iemand in huis afhankelijk van een apparaat op stroom, dan staat dat vooraan en niet achteraan. Zuurstofconcentratoren, CPAP-apparaten, elektrische rolstoelen, trapliften en gekoelde medicijnen stoppen allemaal.

De meeste netbeheerders houden een lijst bij van huishoudens met een medische noodzaak. Aanmelden is gratis, kost één telefoontje, en zorgt dat u wordt geïnformeerd en eerder weer wordt aangesloten. Dat kan alleen vooraf, niet tijdens.

Voor insuline en vergelijkbare gekoelde medicijnen geeft de fabrikant aan hoe lang ze kamertemperatuur verdragen, en dat is meestal langer dan mensen vrezen. Vraag uw apotheek het getal voor uw eigen medicijn en schrijf het op.

Betalen

Pinautomaten, geldautomaten en de kassa’s erachter draaien op dezelfde stroom die u kwijt bent. Bij een grote storing is de winkel die open is de winkel die contant aanneemt.

Genoeg kleine biljetten en munten voor twee dagen gewone uitgaven, thuis op een plek die u niet plundert voor een taxi, dekt dit volledig af.

Wat officieel wordt aangeraden

Denk Vooruit publiceert de adviezen voor voorbereiding thuis. De cijfers hieronder komen daarvandaan en niet van ons.

Als uw huishouden bestaat uit

• Jonge kinderen: het donker is het probleem, niet de kou. Een zaklamp voor ieder en een spel dat u al kent doen meer dan welke uitleg ook.
• Iemand ouder of minder mobiel: een trap in het donker en een stilstaande traplift zijn de twee risico’s om voor de winter op te lossen.
• Huisdieren: die drinken mee van het opgeslagen water, en een elektrisch kattenluik staat stil.
• Een medisch apparaat: de lijst bij de netbeheerder en het gesprek bij de apotheek horen allebei in de tijd ervoor.
• Een woning boven de zesde verdieping: reken op geen lift en geen water, en houd van allebei meer beneden dan u nodig denkt te hebben.
• Geen auto: dan zijn de buren het plan. Het is de moeite waard te weten wie van hen op gas kookt voordat u het nodig hebt.